Vrijwilligers
Inhoud |
Inleiding
Vrijwilligerswerk is werk dat in enig georganiseerd verband, onverplicht en onbetaald wordt verricht ten behoeve van anderen of de samenleving.
Vrijwilligers zijn van het grootste belang in ontwikkelingssamenwerking. Het begin van de ontwikkelingssamenwerking in Nederland is opgebouwd door vrijwilligers en tegenwoordig zorgen nog steeds duizenden vrijwilligers voor stuwkracht in de sector. Niet alleen gevestigde ontwikkelingsorganisaties, maar vooral ook stichtingen en particuliere ontwikkelingsinitiatieven maken gebruik van vrijwilligers in Nederland en in het land waar ze actief zijn. Er is nog niet veel onderzoek gedaan naar vrijwilligerswerkers die actief zijn in ontwikkelingslanden.
Vrijwilligers in Nederland
Stichtingen en particuliere initiatieven werken in Nederland vaak op vrijwillige basis, 94% van alle particuliere initiatieven werkt als zodanig blijkt uit onderzoek van Sara Kinsbergen van CIDIN Radboud Universiteit Nijmegen in 2010. Bestuursleden en fondsenwervers worden vanuit het sociale netwerk (familie, vrienden, kennissen, collega’s, etcetera) gevraagd om op vrijwillige basis actief te worden voor de stichting.
Vrijwilligers in het zuiden
In de projectlanden zijn er verschillende categorieën vrijwilligers aan te wijzen. Zo zijn er studenten, stagiaires, reizigers, gepensioneerden en expats die op vrijwillige basis voor lokale organisaties werken.
De lokale partner van stichtingen in Nederland werken ook vaak op vrijwillige basis, althans, als het om werkzaamheden die buiten het project vallen gaat.
Tips voor het binden van vrijwilligers aan de stichting in Nederland
Vrijwilligerswerk is aantrekkelijker en beter inpasbaar in een druk bestaan als we het ‘verlichten’. Zonder zware en/of langdurige verplichtingen aan te gaan, kunnen mensen met een volle agenda toch vrijwilliger voor de school, de sportclub of buurtvereniging worden. Hiermee voorkomen vrijwilligersorganisaties dat het vrijwilligersbestand versmalt en vergrijst. Het aanbieden van lichtere vormen van vrijwilligerswerk vraagt meer inspanningen van uw kant. Zo bent u meer bezig met het werven en inwerken van nieuwkomers. Voorwaarden voor het maken en aan de man brengen van aantrekkelijke taken zijn:
- de taken moeten duidelijk zijn;
- de kans op succes moet groot zijn;
- de hoeveelheid werk moet redelijk van omvang zijn;
- er moet voldoende variatie zijn in de taken;
- er moet ruimte zijn voor zelfstandigheid bij het plannen en uitvoeren van taken;
- gegevens over het uitvoeren van de taak moeten gerapporteerd en geëvalueerd kunnen worden.
De flexvrijwilliger
Steeds meer vrijwilligers willen korte klussen of projectmatig werken. Vooral ‘drukke taakcombineerders’; mensen met kinderen, een drukke baan en een druk sociaal leven zijn eerder tot vrijwilligerswerk te prikkelen als je inspeelt op de flexvrijwilliger. Die flexvrijwilliger komt in drie varianten voor:
- De eenmalige vrijwilliger: mensen die best een keer willen helpen.
- De af-en-toe vrijwilliger: mensen die zich op gezette tijden inzetten zodat het past in hun drukke leven.
- De tijdelijke vrijwilliger: mensen die zich gedurende een bepaalde periode stevig inzetten, en voor de rest van de tijd helemaal niet.
Uw taak is om bij alles waarvan u vindt dat het binnen uw organisatie moet gebeuren, steeds te kijken of het opgeknipt kan worden. Kan het werk (ook) gedaan worden door eenmalige, af-en-toe of tijdelijke vrijwilligers? Niet denken in functies, maar in taken, klussen en projecten.
==Tips voor organisaties die vrijwilligers uitzenden Veel van de bovenstaande tips gelden ook voor vrijwilligers die naar het projectland worden uitgezonden. Daarnaast geldt ook:
- Onderschat het aannemen van een vrijwilliger niet. Vaak komen er evenveel aspecten bij kijken als een vaste werknemer.
- Een goed voorbereide vrijwilliger is goud waard. Geef daarom training en bereid iemand mentaal en professioneel goed voor op de werkzaamheden en het verblijf ter plekke.
- Bereid iemand ook voor op de veiligheidsaspecten, bijvoorbeeld vaccinaties.
- Het werken met kinderen is een grote verantwoordelijkheid. Vrijwilligers die tijdelijk aan de slag gaan op een kinderproject moeten zich bewust zijn van hun impact.
- Een betrokken vrijwilliger is goud waard. Geef daarom eerst zelf voldoende aandacht en waardering.
- Overvraag een vrijwilliger niet, dus investeer in het afstemmen van welke taken een vrijwilliger wel of niet aankan.
- Zorg dat een vrijwilliger zich kan ontspannen door voldoende vrije tijd te geven en mogelijkheden te bieden om er op uit te gaan.
- Zorg voor continuïteit door het werk wat een vrijwilliger verricht te laten aansluiten en doorvloeien in het takkenpakket van een opvolger of een lokale werknemer/vrijwilliger.
Externe links
- Wikipedia artikel over vrijwilligerswerk
- Artikel van MOVISIE over vrijwillige inzet
- Kennisdossiers vrijwilligerswerk.nl
- De website verenigingen.nl over vrijwilligers
- Startpagina voor internationaal vrijwilligerswerk zijn vrijwilligerswerk.nl en vrijwilligerswerk.startpagina.nl
- Jetske van der Schaar heeft haar ervaringen als vrijwilliger voor Be More beschreven in het boek Helden van Afrika
- Stichting Projecten Zuid-Afrika (SPZA) heeft op haar website ook informatie over vrijwilligerswerk. Lees meer
- Wilde Ganzen heeft een praktisch document geschreven over de capaciteit van de organisatie.
- Een ander document van Wilde Ganzen gaat over intercultureel partnerschap.
